SPRAWOZDANIE z realizacji PROGRAMU PROFILAKTYKI 
I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII  
w Szczawnie-Zdroju w 2013 roku

	Realizacja zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii następuje w oparciu o uchwalony przez Radę Miejską Program. Każdego roku przedkłada się Radzie Miejskiej sprawozdanie 
z realizacji Programu za poprzedni rok.

I. DZIAŁALNOŚĆ MIEJSKIEJ KOMISJI ROZWIĄZYWANIA 
PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH 

Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Szczawnie-Zdroju działa w oparciu o przepisy art. 41 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1356 z późn. zm.). Komisja 
w obecnym składzie w 2013 roku została powołana Zarządzeniem Burmistrza Szczawna-Zdroju Nr 50/2012 z dnia 31 sierpnia 2012 roku.
Komisja powołana jest do inicjowania działań interwencyjnych w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i prewencyjnych w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu. Celem działań profilaktycznych Komisji jest zapobieganie powstawaniu nowych problemów alkoholowych oraz zwiększenie zdolności do radzenia sobie z istniejącymi problemami alkoholowymi. Komisja zajmuje się wspieraniem osób uzależnionych i ich rodzin, kształtowaniem zdrowego stylu życia oraz pomocą rodzinom w trudnych sytuacjach życiowych. Ponadto realizuje określone ustawowo zadania gminy w zakresie profilaktyki 
i rozwiązywania problemów alkoholowych.  	
Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w 2013 roku odbyła 
30 posiedzeń, z których sporządzano protokoły, w tym 11 posiedzeń na miejscu polegających na przeprowadzaniu rozmów z osobami podejrzewanymi o naużywanie alkoholu, 16 spotkań w terenie polegających na przeprowadzaniu kontroli w punktach sprzedaży i podaży napojów alkoholowych, 2 spotkania celem zaopiniowania wniosków 
o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz sporządzenia wniosku do Sądu o zastosowanie obowiązku leczenia odwykowego, 1 spotkanie z właścicielem lokalu, na którego funkcjonowanie składane były skargi. Komisja odbywała wizyty w Świetlicy Środowiskowej oraz Klubie Abstynenta „Nowe Życie”. Ponadto w razie poważnych problemów czy nagłych spraw Komisja odbywała posiedzenia na bieżąco.

Komisja wystosowała 68 pism w sprawie uczestnictwa w spotkaniach, w tym             52 wezwania do osób podejrzewanych o nadużywanie alkoholu, 13 zaproszeń do członków rodzin, w których istnieje problem alkoholowy, 3 zaproszenia do przedsiębiorców prowadzących punkty sprzedaży napojów alkoholowych, na których funkcjonowanie zgłaszane były skargi.
W celu udzielenia pomocy prawnej, społecznej i specjalistycznej Komisja przeprowadzała rozmowy z 20 osobami uzależnionymi bądź podejrzanymi o uzależnienie od alkoholu (w tym: 7 kobiet, 13 mężczyzn) oraz z 7 członkami rodzin osób uzależnionych, które często bezpośrednio do Komisji zwracały się o pomoc. Podczas rozmów niekiedy Komisja kontaktowała się z kuratorami sądowymi sprawujący nadzór kuratorski nad tymi osobami bądź całymi ich rodzinami. Komisja w zależności od stopnia problemu alkoholowego i różnych okoliczności kierowała zgłaszające się osoby do odpowiednich instytucji. 
W rezultacie 8 osób skierowano do Klubu Abstynenta „Nowe Życie” w Szczawnie-Zdroju, 
5 osób skierowano do Poradni Uzależnień w Wałbrzychu, 5 osób skierowano równocześnie na terapię prowadzoną przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, 5 osób zobowiązano do poddania się leczeniu zamkniętemu w Zakładzie Lecznictwa Odwykowego dla Osób Uzależnionych od Alkoholu w Czarnym Borze, z których 3 osoby odbyły pełną terapię 
(1 osoba nie została przyjęta z uwagi na zły stan zdrowia, a 1 osoba zrezygnowała z leczenia stacjonarnego z powodu podjęcia zatrudnienia), 2 osoby skierowano na badanie psychiatryczno-psychologiczne celem wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu, 1 osobę skierowano na implantację esperalu, bowiem podjęcie terapii w systemie stacjonarnym groziłoby utratą pracy. Wobec 1 osoby sporządzono wniosek do Sądu 
o zastosowanie obowiązku leczenia odwykowego, postępowanie sądowe zostało jednak umorzone, bowiem osoba ta dobrowolnie poddała się leczeniu i ukończyła sześciotygodniową terapię w Czarnym Borze. Natomiast w stosunku do 1 osoby 
na podstawie zeznań świadków oraz informacji z Policji Komisja stwierdziła, że osoba ta nie wymaga obecnie interwencji ze strony Komisji, a wydarzenie związane z nadużyciem alkoholu miało charakter incydentalny, zaś w stosunku do 2 osób ustalono, że osoby te już nie potrzebują wsparcia ze strony Komisji, bowiem ustały problemy związane 
z nadużywaniem alkoholu. Komisja prowadziła korespondencję z kuratorem sądowym, asystentem rodziny i pedagogami szkolnymi odnośnie 1 osoby z wieloletnim problemem alkoholowym, a w której rodzinie są małoletnie dzieci.
Kilku osobom, którym udaje się walka z problemem alkoholowym, udzielono pomocy w podjęciu zatrudnienia, najczęściej jako opiekunów terenów zieleni oraz gospodarzy terenów komunalnych. Ponadto Przewodnicząca MKRPA uczestniczyła w niektórych postępowaniach prowadzonych przez Komisariat V Policji oraz IV Wydział Rodzinny 
i Nieletnich Sądu Rejonowego w Wałbrzychu.

Na terenie Szczawna-Zdroju funkcjonuje 45 punktów sprzedaży i podaży napojów alkoholowych, w tym 16 sklepów (łącznie z 1 stacją paliw) i 29 lokali gastronomicznych. Spośród placówek objętych limitem (B – powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu 
z wyjątkiem piwa oraz C – powyżej 18% zawartości alkoholu) funkcjonuje 14 sklepów i 22 lokale (stan na 31.12.2013 r.), natomiast obowiązujące limity to 18 punktów sprzedaży detalicznej i 37 punktów sprzedaży gastronomicznej.
MKRPA przeprowadziła łącznie 106 kontroli w placówkach sprzedaży i podaży alkoholu (w tym 39 kontroli w sklepach i 67 – w lokalach) w zakresie przestrzegania zapisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przede wszystkim 
w zakresie zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim i nietrzeźwym. Celem kontroli było również pouczanie personelu o konieczności przestrzegania w/w ustawy. Komisja w trakcie przeprowadzanych kontroli przypominała właścicielom i personelowi 
o zasadach sprzedaży i podaży napojów alkoholowych oraz o zasadach funkcjonowania lokali gastronomicznych, w tym ogródków letnich, o przestrzeganiu ciszy nocnej, zwłaszcza 
w porze letniej. Ponadto prosiła o dbałość  o estetykę obiektów i okolicznego terenu. Przeprowadzane kontrole miały również na celu sprawdzanie posiadania aktualnych zezwoleń i dowodów wpłaty za koncesje, a także utrzymania porządku i spokoju w lokalu oraz jego okolicy. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości Komisja wyznaczała termin ich usunięcia. Komisja podczas spotkań w terenie stosunkowo często kontrolowała lokale, 
na których funkcjonowanie były skargi okolicznych mieszkańców czy kuracjuszy, a które dotyczyły głównie organizacji w nich głośnych dyskotek oraz zakłócania ciszy nocnej 
i porządku publicznego w najbliższej okolicy. Komisja proponowała restauratorom działania, jakie powinni podjąć, aby wyeliminować skargi na funkcjonowanie lokali oraz poprawić bezpieczeństwo i porządek publiczny w trakcie imprez. 
MKRPA podczas spotkań w terenie szczególnie zwracała uwagę na miejsca, 
w których gromadzą się grupy pijących osób (m.in. w okolicach sklepów prowadzących sprzedaż alkoholu, na placach zabaw, na terenie parków i skwerów). 

W okresie sprawozdawczym MKRPA zaopiniowała pozytywnie łącznie 29 wniosków 
o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w tym 18 wniosków o przedłużenie koncesji, 2 wnioski na sprzedaż alkoholu w nowych punktach sprzedaży czy podaży, 
2 wnioski na sprzedaż w istniejących lokalach, lecz po zmianie właściciela oraz 
7 wniosków o wydanie jednorazowych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych podczas imprez. Spośród wydanych opinii 19 dotyczyło sprzedaży gastronomicznej napojów alkoholowych, a 10 – sprzedaży detalicznej. Ponadto przyjęto informację o wygaśnięciu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 6 podmiotom z powodu rezygnacji 
z prowadzenia działalności bądź ze sprzedaży napojów alkoholowych, przy czym w dwóch punktach powstały nowe lokale gastronomiczne.

W 2013 roku Komisja utrzymywała stałe kontakty z dyrektorami placówek oświatowych i pedagogami szkolnymi w celu podejmowania wspólnych działań informacyjno-edukacyjnych w zakresie profilaktyki uzależnień od alkoholu, narkotyków 
i nikotyny oraz podejmowania konkretnych działań w zakresie rozwiązywania problemów związanych z używaniem alkoholu przez osoby nieletnie,  a także ze zjawiskiem narkomanii 
i przemocy. Komisja poparła również inicjatywy organizowania spektakli i warsztatów profilaktycznych dla uczniów szczawieńskich szkół.
Komisja utrzymywała stałą współpracę również z psychologiem prowadzącym specjalistyczne poradnictwo dla osób z problemami życiowymi i jednocześnie Punkt Konsultacyjno-Informacyjny dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”, jak również 
z Przedstawicielami Klubu Abstynenta, która miała na celu wypracowanie wspólnych zasad realizacji Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. 
	
II. DZIAŁALNOŚĆ KLUBU ABSTYNENTA „NOWE ŻYCIE”

Szczególną rolę w propagowaniu „trzeźwych obyczajów” i rozwiązywaniu problemów alkoholowych obok Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych pełni Klub Abstynenta „Nowe Życie" w Szczawnie-Zdroju, działający od 1997 roku. Klub jest czynny przez siedem dni w tygodniu. Służy mieszkańcom Szczawna-Zdroju, a także szeroko pojętej aglomeracji wałbrzyskiej. Działalność Klubu Abstynenta jest realizowana poprzez spotkania otwarte dla osób uzależnionych od alkoholu oraz ich rodzin, poprzez dodatkowe spotkania dla wszystkich chcących rozmawiać o problemie alkoholowym oraz warsztaty. Korzystają 
z nich również kuracjusze przebywający na leczeniu sanatoryjnym w Szczawnie-Zdroju. Działalność Klubu nakierowana jest na tworzenie grup wsparcia i środowisk alternatywnych dla osób zarówno w trakcie, jak i po leczeniu odwykowym. Praca programowa Klubu 
ma na celu doprowadzenie do integracji ze społeczeństwem osób uzależnionych, przekazania umiejętności pozostawania w pełnej abstynencji i trzeźwości z zachowaniem wewnętrznego komfortu psychicznego i społecznego oraz właściwego funkcjonowania człowieka w rodzinie. Podczas podejmowania statutowych działań równie ważna jest dbałość o zdrowie i kondycję fizyczną. W tym celu organizowane są wycieczki piesze, rowerowe i narciarskie, zajęcia 
na sali gimnastycznej i inne.

Przy Klubie Abstynenta działa PUNKT KONSULTACYJNY (czynny od poniedziałku 
do czwartku w godz. 9.00 – 13.00 oraz w czwartek i piątek w godz. 17.00 – 20.00) oraz udziela porad telefonicznych pod nr tel. 74 843 87 92. Ponadto od grudnia 2013 r. został uruchomiony telefon zaufania i informacyjny o chorobie alkoholowej czynny całą dobę (kom. 690 326 226). Obsługa Punktu Konsultacyjnego jest prowadzona przez odpowiednio przeszkoloną osobę z wieloletnim stażem abstynenckim oraz wolontariuszy. Udzielane 
w sposób fachowy i niekrępujący informacje i porady dają efekt wyrażający się ilością osób zgłaszających się do systematycznego leczenia. Osoby zgłaszające się do Punktu otrzymują szczegółową wiedzę na temat istoty uzależnienia, mechanizmów choroby alkoholowej oraz zostają im zaproponowane metody przeciwdziałania chorobie alkoholowej oraz udział 
w mityngach m.in. we wspólnocie AA, AL.-ANON czy DDA. Na podkreślenie zasługuje fakt zgłaszania się do Punktu osób przebywających na leczeniu sanatoryjnym. Osoby zgłaszające się do Punktu w 2013 roku to osoby uzależnione (80 %), współuzależnione (15 %) i inne 
(5 %). Większość stanowili mężczyźni – 60 %. Punkt udziela porad nie tylko osobom zgłaszającym chęć podjęcia leczenia, lecz również często osobom z dużym stażem abstynenckim, zazwyczaj po przebytej pierwszej terapii, a aktualnie borykających się 
z problemem noszącym znamiona tzw. nawrotu choroby alkoholowej. Pracownicy Punktu organizują również spotkania poza siedzibą Klubu, m.in. wycieczki piesze, rowerowe, wyjazdy wędkarskie, spotkania przy ognisku. 
Działalność Punktu Konsultacyjnego w 2013 r. realizowana była głównie poprzez:
•	telefoniczne rozmowy informacyjne – 211,
•	jednorazowe rozmowy (porady informacyjne) – 152,
•	rozmowy indywidualne zaliczane do tzw. pierwszego kontaktu osoby uzależnionej 
z pracownikiem Punktu Konsultacyjnego – 182 osoby,
•	rozmowy indywidualne mające charakter spotkań wielorazowych, cyklicznych, obejmujące od 2 do 4 spotkań, posiadające pełne elementy terapii indywidualnej, zmierzające przede wszystkim do poszukiwania motywacji do podjęcia leczenia – 91 spotkań.

W Klubie Abstynenta w minionym roku działały następujące GRUPY WSPARCIA społecznego dla osób uzależnionych i współuzależnionych:
•	GRUPA AA „TĘCZA” (dla anonimowych alkoholików) 
      - mityngi w środy o godz. 17.00,
•	GRUPA AA „WSPARCIE” (dla anonimowych alkoholików) 
      - mityngi w niedziele o godz. 17.00,
•	GRUPA AA „NADZIEJA”
      - mityngi w czwartki w godz. 17.15 – 19.00,
•	GRUPA AL.-ANON - „ŚWIATŁO" (dla krewnych i przyjaciół anonimowych alkoholików) 
      - mityngi w poniedziałki o godz.17.00,     
•	GRUPA AL.-ANON-„NADZIEJA" (dla krewnych i przyjaciół anonimowych alkoholików) 
      - mityngi w niedziele o godz. 17.00,    
•	GRUPA TURYSTYKI PIESZEJ,
•	GRUPA NARCIARSTWA BIEGOWEGO,
•	GRUPA NUMIZMATYCZNA
•	GRUPA MIŁOŚNIKÓW BILARDA.

W 2013 roku zorganizowano następujące imprezy: 
•	Zabawa karnawałowo-walentynkowa dla dzieci		- styczeń,
•	Zabawa karnawałowa dla dzieci i bal przebierańców		- styczeń
•	Zabawa karnawałowo-walentynkowa dla dorosłych		- luty,
•	Wyjazdy na lodowisko do Świdnicy			- styczeń - marzec,
•	Turniej bilarda w Klubie Abstynenta 		 - maj, lipiec - wrzesień,
•	Ognisko wspólnoty klubowej			- maj,
•	XIV Rodzinny Weekend Trzeźwościowy Zakopane	  - maj,
•	Dzień Dziecka		  - czerwiec,
•	XXIV Ogólnopolskie Spotkania Trzeźwościowe
Częstochowa 		 - czerwiec,
•	XIV Pielgrzymka Trzeźwościowa Kowary – Krzeszów	 - czerwiec,
•	Spotkania Trzeźwościowe Licheń 		 - lipiec,
•	Ogólnopolski Rowerowy Rajd Trzeźwościowy 		 - sierpień,
•	Piknik Rodzinny – wędkarski 		 - sierpień,
•	XI Spotkania Trzeźwościowe Krzeszów 		 - sierpień,
•	Piknik wędkarski Lubiechów		 - sierpień,
•	Warsztaty 		 - sierpień - grudzień,
•	XVI Rocznica Klubu Abstynenta „Nowe Życie”	 	 - wrzesień,
•	Święto Pieczonego Ziemniaka		 - październik,
•	Zabawa Andrzejkowa		 - listopad,
•	Mikołaj dla dzieci		- grudzień,
•	Warsztaty nt. uzależnienia		- listopad - grudzień,
•	Spotkanie opłatkowe wspólnoty klubowe		- grudzień,	
•	Zabawa sylwestrowa		- grudzień.

	Ponadto w okresie sprawozdawczym Klub organizował w soboty wycieczki piesze 
i rowerowe na terenie Polski i Czech. Członkowie Klubu uczestniczyli w imprezach pod patronatem Burmistrza Szczawna-Zdroju, brali udział w warsztatach terapeutycznych dla osób uzależnionych i współuzależnionych w Czarnym Borze, w turnieju halowej piłki nożnej w Piechowicach i w Gromadce, w turnieju w bilarda, a w sierpniu wzięli udział 
w Ogólnopolskim Trzeźwościowym Rajdzie Rowerowym Dookoła Polski. 

		Przy Klubie Abstynenta „NOWE ŻYCIE” działa ŚWIETLICA ŚRODOWISKOWA, która wspiera rodzinę w procesie przygotowywania dzieci i młodzieży do samodzielnego życia oraz kształtowania właściwych postaw moralnych i społecznych poprzez objęcie ich w czasie wolnym od zajęć szkolnych opieką i różnego rodzaju zajęciami. Świetlica służy przede wszystkim dzieciom i młodzieży ze Szczawna-Zdroju. Zajęcia w świetlicy w 2013 roku odbywały się od poniedziałku do piątku w godz. 13.00 – 17.00, a w okresie wakacji, ferii zimowych i świątecznych w godz. 09.00 – 13.00. Podczas wyjazdów, spotkań okolicznościowych czy uroczystości świetlicowych zajęcia były przedłużane, a także realizowane w soboty. W minionym roku do świetlicy zapisanych zostało 41 podopiecznych w wieku od 5 do 16 lat (26 dziewczynek i 14 chłopców). Do świetlicy uczęszczało codziennie średnio 15 osób.
Zakładanymi celami funkcjonowania Świetlicy Środowiskowej w 2013 roku były:
•	organizacja czasu wolnego,
•	udzielanie wszechstronnej pomocy wychowankom w realizacji obowiązku szkolnego (pomoc w nauce i odrabianiu lekcji),
•	rozwijanie zainteresowań i uzdolnień,
•	zapewnienie posiłku,
•	nauka komunikowania się, współpracy i współdziałania,
•	propagowanie zdrowego stylu życia,
•	nauka radzenia sobie w sytuacjach trudnych i problemowych,
•	dążenie do samorozwoju i odnoszenia sukcesów w szkole oraz w domu,
•	rozwijanie wrażliwości estetycznej,
•	rozwijanie kreatywnego i twórczego myślenia,
•	rozwijanie umiejętności wyrażania emocji i uczuć w różnej formie,
•	integrowanie społeczności świetlicowej,
•	uczenie tolerancji,
•	podtrzymywanie tradycji oraz celebrowanie dni świątecznych,
•	działania profilaktyczne w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom,
•	stała współpraca z rodziną dziecka oraz instytucjami je wspierającymi jak np. szkoła, PCPR czy kurator sądowy.

W realizacji założonych celów podjęte zostały następujące zadania:
•	organizacja czasu wolnego – prowadzenie zajęć tematycznych w placówce 
i poza nią w sposób umożliwiający opanowanie zdrowego trybu życia,
•	pomoc w nauce i w uzupełnianiu zaległości edukacyjnych,
•	działania przyczyniające się do rozwoju kultury osobistej,
•	działania zmierzające do poprawy sprawności fizycznej,
•	rozpoznanie sytuacji dziecka w kontekście jego sytuacji rodzinnej,
•	stała i systematyczna praca z rodziną – nawiązywanie kontaktów z rodzicami lub opiekunami dziecka,
•	organizacja uroczystości świetlicowych,
•	organizacja wycieczek pieszych i wyjazdowych,
•	prowadzenie dokumentacji pracy z dzieckiem i grupą.

Nadzór nad realizacją założonych celów i zadań Świetlicy Środowiskowej pełnił wychowawca organizując jej pracę zgodnie z ułożonym przez siebie planem. Do głównych działań wychowawcy w świetlicy należy:
•	planowanie, organizowanie i prowadzenie pracy opiekuńczo-wychowawczej,
•	poradnictwo,
•	udzielanie wsparcia wychowankom w sytuacjach trudnych i pomoc w ich rozwiązywaniu,
•	pomoc w tworzeniu warunków do rozwoju osobistego, społecznego i twórczości własnej,
•	współpraca z rodziną oraz opiekunami podopiecznych,
•	pomoc w nauce i odrabianiu lekcji.

Świetlica Środowiskowa w 2013 roku oferowała dzieciom następujące zajęcia:
•	plastyczno-manualne i plastyczno-techniczne – prowadzące do rozwoju uzdolnień 
i talentu, wpływające na rozwój manualny i przestrzenny (rysowanie ołówkiem, kredkami, malowanie farbami, wycinanki, wydzieranki, wyklejanki itp.),
•	sportowo-ruchowe – pozwalające na poprawę kondycji i zdrowia oraz na pozytywne zużycie nadmiaru energii (gry i zabawy ruchowe, terenowe, zręcznościowe),
•	muzyczne – prowadzące do rozwijania własnych pasji oraz polegających na ćwiczeniu słuchu muzycznego i rozwijaniu umiejętności tanecznych (słuchanie muzyki, śpiewanie piosenek, zabawy ze śpiewem, taniec itp.), 
•	artystyczne – inscenizacja wierszy, powieści, bajek, zagadek, recytacja wierszy, konkursy,
•	dydaktyczne – pomoc w odrabianiu lekcji, tłumaczenie niezrozumiałych zagadnień, głośne i ciche czytanie, gry i zabawy umysłowe i edukacyjne,
•	profilaktyczne – poruszające problematykę typu stres, agresja, przemoc, konflikty 
w grupie, alkohol, narkotyki, anoreksja, bulimia,
•	terapeutyczne – polegające na wspólnym poruszaniu różnych problemów oraz wypracowaniu metod radzenia sobie z nimi, w tym m.in. arteterapia, biblioterapia, socjoterapia, relaksacja, muzykoterapia,
•	wychowawcze – nauka zasad zachowania się przy stole, nauka higieny itp.,
•	rozrywkowe – quizy, zagadki, konkursy, krzyżówki, rebusy, projekcje filmów.

Dzieciom mającym problemy w nauce udzielane były zajęcia kompensacyjne – pomoc wychowawcy w nauce i odrabianiu lekcji oraz zajęcia uczące różnych technik łatwiejszego 
i szybszego przyswajania wiedzy.
Dzieci i młodzież korzystały z zajęć w świetlicy dobrowolnie i nieodpłatnie, posiadając następujące prawa i obowiązki:
prawo do:
•	opieki wychowawczej oraz zapewnienia warunków bezpieczeństwa podczas zajęć organizowanych w świetlicy i poza jej terenem,
•	poszanowania godności osobistej, przekonań religijnych, ochrony przed przemocą, życzliwego traktowania,
•	udziału w zajęciach organizowanych przez świetlicę,
•	swobodnego wyrażania myśli i przekonań;
obowiązek: 
•	przestrzegania postanowień zawartych w regulaminie uczestnika zajęć w świetlicy,
•	współpracy w procesie opieki i wychowania,
•	przestrzegania zasad kultury i współżycia społecznego,
•	pomagania innym,
•	dbania o mienie placówki, uczestniczenia w pracach porządkowych,
•	ponoszenia odpowiedzialności za własne postępowanie.

Poza zajęciami odbywającymi się w świetlicy organizowane były częste wycieczki, podczas których dzieci zwiedzały okolice Szczawna-Zdroju i Wałbrzycha, wyjścia w plener, gdzie organizowane były ogniska, grille, zabawy na wesoło, konkursy, wyjścia na boiska 
i place zabaw celem rozwijania sprawności fizycznej oraz spacery do parków w ramach zajęć dydaktyczno-rekreacyjnych. Świetlica samodzielnie bądź przy wsparciu i pomocy Klubu Abstynenta „Nowe Życie”, Urzędu Miejskiego w Szczawnie-Zdroju oraz Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu,  organizowała liczne wycieczki, okolicznościowe spotkania 
i uroczystości. W 2013 roku odbyły się m.in.:
•	wyjścia na Słoneczną Polanę (zjazdy na nartach, sankach itp.),
•	wycieczka do Wodnego Centrum Rekreacji w Świebodzicach,
•	wycieczka do Kinder Planet w Galerii Victoria w Wałbrzychu,
•	wycieczka do Cinema City w Galerii Victoria w Wałbrzychu,
•	wycieczka do Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu, udział w balu karnawałowym,
•	poczęstunek wielkanocny wraz z podtrzymywaniem tradycji związanych 
z obchodami Świąt Wielkanocnych,
•	wycieczka do Zamku Książ w Wałbrzychu, 
•	wycieczka do Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu, udział w festynie sportowym zorganizowanym z okazji Dnia Dziecka,
•	wycieczki w okresie wakacji na basen OSIR-u w Wałbrzychu,
•	wycieczka do Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu, uczestnictwo 
w festynie sportowym z okazji zakończenia wakacji,
•	rozdanie najbardziej potrzebującym dzieciom wyprawek szkolnych z okazji rozpoczęcia nowego roku szkolnego,
•	wycieczka do Parku Wodnego Aqua Zdrój w Wałbrzychu,
•	wycieczka do Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu, udział w zabawie andrzejkowej,
•	Zabawa Mikołajkowa w Klubie Abstynenta „Nowe Życie” w Szczawnie-Zdroju,
•	Wigilia w Świetlicy Środowiskowej.

Ponadto w minionym roku:
•	raz w tygodniu świetlica otrzymywała świeże pieczywo z piekarni „Frąckowiak”,
•	w lutym świetlica zorganizowała zabawę walentynkową dla młodzieży z Publicznego Gimnazjum w Szczawnie-Zdroju,
•	dzięki organizacji balu charytatywnego przez Radę Miejską w Szczawnie-Zdroju i MKS „Szczawno-Zdrój” 15 dzieci ze świetlicy pojechało na kolonię letnią do Rychnowy koło Człuchowa (wychowawca świetlicy zapewnił opiekę podczas przewozu dzieci),
•	zakupiono do świetlicy 1 laptopa i 4 tablety, aby zapewnić dzieciom możliwości poszerzania wiedzy i rozwoju zainteresowań,
•	utrzymywano stałą współpracę z Ośrodkiem Profilaktyki Środowiskowej Fundacji „MERKURY” w Wałbrzychu, co pozwoliło na zdobycie nowych doświadczeń 
i umiejętności oraz nawiązanie interesujących kontaktów interpersonalnych,
•	prowadzono współpracę z Miejską Szkołą Podstawową w zakresie pomocy 
w wyrównywaniu braków dydaktycznych wybranych uczniów.

W Świetlicy Środowiskowej prowadzona była następująca dokumentacja:
•	roczny plan pracy,
•	karty zgłoszeń dzieci do świetlicy, 
•	rejestr uczestników,
•	dziennik zajęć wychowawczych,
•	teczka dokumentów świetlicy (konspekty zajęć, listy obecności, zwolnienia dzieci 
ze świetlicy, roczne sprawozdania).

		Działalność świetlicy prowadzona w 2013 roku skupiona była przede wszystkim 
na zapewnieniu dzieciom opieki w czasie wolnym, miłego spędzania czasu po zajęciach szkolnych, w bezpiecznym i przyjemnym otoczeniu oraz stworzeniu warunków do odrabiania zadań domowych, zjedzenia posiłku, wypoczynku i relaksu przy jednoczesnym respektowaniu ważnych norm społecznych. Istotna była również nauka współpracy 
i współdziałania w grupie rówieśniczej, rozwijanie umiejętności rozwiązywania konfliktów, słuchania i rozmawiania, wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa i poczucia własnej wartości, jak również przedstawianie wychowankom sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych 
i konfliktowych. 
				 
III. DZIAŁALNOŚĆ 
PUNKTU SPECJALISTYCZNEGO PORADNICTWA PSYCHOLOGICZNEGO DLA OSÓB Z PROBLEMAMI ŻYCIOWYMI 
ORAZ PUNKTU KONSULTACYJNO-INFORMACYJNEGO 
DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE „NIEBIESKA LINIA” 
	
Punkt Konsultacyjno-Informacyjny dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” funkcjonuje w oparciu o przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. 
z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.). 
Prowadzenie specjalistycznego poradnictwa dla osób i rodzin z terenu miasta Szczawna-Zdroju, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych z jednoczesnym prowadzeniem Punktu Konsultacyjno-Informacyjnego dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” odbywało się w siedzibie tut. Urzędu w poniedziałki w godz. 17.00 – 20.00 (do października w godz. 16.00 – 19.00) oraz w środy w godz. 16.00 – 18.00. W ciągu roku łącznie udzielono 73 konsultacji. 
W okresie sprawozdawczym do psychologa zgłaszały się osoby, które z różnych względów znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Problemy zgłaszających się osób dotyczyły głównie:
•	trudnej sytuacji finansowej, wynikającej z braku stałego źródła dochodu czy niskich świadczeń rentowych,
•	problemów zdrowotnych, związanych z chorobami przewlekłymi,
•	trudności w radzeniu sobie w funkcjonowaniu w społeczeństwie wynikające z braku umiejętności społecznych,
•	konfliktów rodzinnych i sąsiedzkich, wynikające z braku umiejętności konstruktywnego rozwiązywania problemów,
•	braku motywacji do działania wynikającego z frustracji, niepowodzeń życiowych oraz obniżonego nastroju,
•	rozpadu bliskich relacji,
•	problemów uzależnień i współuzależnień,
•	przemocy,
•	braku umiejętności wychowawczych,
•	niezaradności życiowej,
•	zaburzonego funkcjonowania dzieci i młodzieży w środowisku szkolnym.

Działania psychologa koncentrowały się na diagnozie sytuacji życiowej zgłaszających się osób oraz wspólnym planowaniu rozwiązań sytuacji problemowych. Podczas spotkań motywowano do podejmowania konstruktywnych działań na rzecz zmiany sytuacji życiowej, pracowano nad budowaniem poczucia własnej wartości, poprawą umiejętności społecznych z zakresu komunikacji i zachowań asertywnych, udzielano wsparcia w trudnych sytuacjach życiowych oraz wspierano w dążeniu do osiągnięcia zaplanowanych celów życiowych. Motywowano do podnoszenia kwalifikacji i kompetencji zawodowych, do podjęcia leczenia odwykowego czy terapii dla osób współuzależnionych. Informowano o możliwościach podjęcia terapii w systemie stacjonarnym i ambulatoryjnym. Udzielano również pomocy 
w formułowaniu pism urzędowych i procesowych zwłaszcza osobom dotkniętym przemocą domową (np. pozwów do sądu o rozwód, o alimenty, doniesień do prokuratury 
o popełnieniu przestępstwa). Informowano o możliwościach uzyskania pomocy prawnej, socjalnej i psychologicznej oraz o możliwości uzyskania schronienia w Specjalistycznym Ośrodku Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie przy ul. Ogrodowej 2a w Wałbrzychu.
W zależności od rodzaju problemu kierowano osoby z problemami życiowymi bądź będące ofiarą przemocy do odpowiednich instytucji pomocowych, poradnictwa prawnego czy medycznego.  
W zakresie planowania i organizowania pomocy dla podopiecznych współpracowano z pracownikami socjalnymi z Ośrodka Pomocy Społecznej w Szczawnie-Zdroju, z kuratorami sądowymi oraz Zespołem Interdyscyplinarnym ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie.

IV. DZIAŁALNOŚĆ 
ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO ds. PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY w RODZINIE
	
Zespół Interdyscyplinarny do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie funkcjonuje w gminie od 2011 roku zgodnie z nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele:
•	Miejskiej Komisji  Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Szczawnie-Zdroju,
•	Ośrodka Pomocy Społecznej w Szczawnie-Zdroju, 
•	V Komisariatu Policji w Wałbrzychu,
•	Straży Miejskiej w Szczawnie-Zdroju,
•	Miejskiej Szkoły Podstawowej w Szczawnie-Zdroju (pedagog),
•	Publicznego Gimnazjum  w Szczawnie-Zdroju (pedagog),
•	Przedszkola Miejskiego w Szczawnie-Zdroju,
•	Sądu Rejonowego w Wałbrzychu (kuratorzy),
•	Służby zdrowia z terenu Szczawna-Zdroju,
•	Organizacji pozarządowej z siedzibą w Szczawnie-Zdroju. 

Obsługę techniczną Zespołu Interdyscyplinarnego zapewnia Ośrodek Pomocy Społecznej. Posiedzenia Zespołu zwoływane były na podstawie „Niebieskich Kart”, które wpłynęły do Zespołu. W pierwszej kolejności rozmawiano z ofiarami przemocy 
w rodzinie, a w drugiej kolejności wzywani byli sprawcy. W zależności od sytuacji sprawy rozpatrywano w dwóch grupach roboczych – w jednej dotyczące wyłącznie dorosłych, 
a w drugiej, gdzie występowały sprawy rodzin z dziećmi poniżej 18-ego roku życia.  

Osoby dotknięte przemocą w rodzinie informowano o możliwości bezpiecznego schronienia w Ośrodku Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie przy ul. Ogrodowej 2a 
w Wałbrzychu. Sprawcom przemocy udzielano informacji o miejscach, w których można uzyskać pomoc terapeutyczną: psycholog w Urzędzie Miejskim w Szczawnie-Zdroju oraz Ośrodek Wsparcia i Interwencji Kryzysowej w Wałbrzychu. Osoby stosujące przemoc 
i nadużywające alkoholu kierowano jednocześnie do Klubu Abstynenta „Nowe Życie” 
w Szczawnie-Zdroju oraz do Punktu Konsultacyjnego „Niebieska Linia”. W wyniku rozmów ostrzegawczych przeprowadzanych przez Zespół ze sprawcami przemocy część z tych osób stosowała się do wskazań Zespołu i podjęła uczestnictwo w terapiach mających na celu przywrócenie prawidłowego funkcjonowania w środowisku. Spośród sprawców przemocy niektórzy zostali ukarani przez Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem sądowym. 

W 2013 roku do Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy 
w Rodzinie wpłynęło 8 „Niebieskich Kart” sporządzonych przez V Komisariat Policji 
w Wałbrzychu. Odbyło się łącznie 13 posiedzeń grup roboczych Zespołu Interdyscyplinarnego w składach dostosowanych do potrzeb. 

V. DZIAŁALNOŚĆ PLACÓWEK OŚWIATOWYCH

	Wzorem ubiegłych lat, placówki oświatowe uczestniczyły w realizacji Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii poprzez organizowanie pogadanek, prelekcji, spektakli profilaktycznych oraz warsztatów dla dzieci i młodzieży. Projekcje filmów, przedstawienia i warsztaty podejmujące tematykę szkodliwości środków uzależniających są stałym elementem programu profilaktyki.
W I półroczu 2013 roku zorganizowano spektakl profilaktyczny „Porządki u Zyzia” dla uczniów klas I-III i spektakl „La Dolce Vita” dla uczniów klas IV-VI Miejskiej Szkoły Podstawowej zrealizowane przez Profilaktyczno-Edukacyjny Teatr dla Dzieci i Młodzieży „MORALITET” z Krakowa, a w II półroczu spektakl profilaktyczny „Prawdziwy skarb” dla uczniów klas I-III, „W krainie bajtów” dla klas IV-VI Miejskiej Szkoły Podstawowej oraz „Pętla zdarzeń” dla uczniów Publicznego Gimnazjum zrealizowane przez Impresariat Artystyczny „INSPIRACJA” z Krakowa.
Szkoły propagują literaturę oraz różnego rodzaju publikacje o tematyce uzależnień. Ponadto organizują spotkania z funkcjonariuszami Policji - Sekcji ds. Nieletnich. Miejska Szkoła Podstawowa realizuje ogólnopolski program „Szkoła bez przemocy”. Placówki oświatowe organizują również zajęcia pozalekcyjne i pozaszkolne np. wycieczki, wyjazdy 
na „zieloną szkołę”. Miejska Szkoła Podstawowa zorganizowała w 2013 r. ferie zimowe oraz półkolonię letnią. Również Publiczne Gimnazjum zorganizowało zajęcia dla uczniów podczas ferii zimowych.
	W Miejskiej Szkole Podstawowej i w Publicznym Gimnazjum dzieci z rodzin dysfunkcyjnych otrzymują śniadania finansowane z budżetu gminy w ramach realizacji Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii (łącznie w roku szkolnym 2012/2013 korzystało 41 uczniów, a w roku szkolnym 2013/2014 – 26 uczniów).

VI. DZIAŁALNOŚĆ OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

	Ośrodek Pomocy Społecznej na bieżąco uczestniczy w działaniach profilaktycznych 
i realizuje zadania w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. OPS udziela przede wszystkim wsparcia finansowego czy materialnego rodzinom dysfunkcyjnym oraz znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej czy społecznej. Organizuje również pomoc specjalistyczną.  Udziela wsparcia finansowego rodzinom osób uzależnionych poprzez finansowanie obiadów dla dzieci w szkołach, a także wypoczynku letniego. OPS przeprowadza wywiady rodzinne i środowiskowe, przekazuje wnioski 
i informacje do Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz ściśle współpracuje z pedagogami szkolnymi i kuratorami sądowymi. 

VII. DZIAŁALNOŚĆ STRAŻY MIEJSKIEJ

Podobnie jak Ośrodek Pomocy Społecznej, tak i Straż Miejska realizuje 
na bieżąco swoje zadania w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych. Przede wszystkim prowadzi nadzór nad przestrzeganiem zapisów ustawy o wychowaniu 
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Kontroluje również punkty sprzedaży 
i podaży alkoholu. Straż Miejska będąc w terenie szczególnie zwracała uwagę na miejsca, 
w których gromadzą się grupy pijących osób (m.in. w okolicach sklepów prowadzących sprzedaż alkoholu, na placach zabaw, na terenie Parku Zdrojowego i Szwedzkiego). 
Straż Miejska współpracuje z Ośrodkiem Pomocy Społecznej w zakresie badania środowisk patologicznych, V Komisariatem Policji - Rewirem Dzielnicowych w Szczawnie-Zdroju w zakresie przestrzegania spokoju i porządku publicznego, Punktem Konsultacyjno-Informacyjnym „Niebieska Linia” i Zespołem Interdyscyplinarnym w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

VIII. WSPÓŁPRACA Z INNYMI JEDNOSTKAMI

Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wraz z Pełnomocnikiem ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Klub Abstynenta „Nowe Życie” 
(w tym również Punkt Konsultacyjny i Świetlica Środowiskowa), Punkt Konsultacyjny 
dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”, Miejska Szkoła Podstawowa, Publiczne Gimnazjum, Ośrodek Pomocy Społecznej oraz Straż Miejska współpracują ze sobą wzajemnie i wspierają się w działaniach, w zależności od kompetencji. Aktywnie współpracują również z:
•	Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Wałbrzychu,
•	Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Wałbrzychu,
•	Przychodnią Terapii Uzależnień od Alkoholu i Współuzależnień w Wałbrzychu,
•	Zakładem Lecznictwa Odwykowego dla Osób Uzależnionych od Alkoholu w Czarnym Borze,
•	Intergrupą AA w Wałbrzychu,
•	Regionem Dolnośląskim AA,
•	Stowarzyszeniem Krzewienia Trzeźwości w Rodzinie Klub Abstynenta „ODNOWA”
w Wałbrzychu,
•	Stowarzyszeniem „MKS Szczawno-Zdrój”,
•	Stowarzyszeniem Rodzin Katolickich,
•	Stowarzyszeniem Na Rzecz Osób Pokrzywdzonych „PRZYSTAŃ”,
•	Działem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Uzależnień w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego,
•	Wydziałem Polityki Społecznej Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego,
•	Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 
•	Krajowym Biurem ds. Przeciwdziałania Narkomanii.

IX. INNE DZIAŁANIA ZREALIZOWANE W RAMACH PROGRAMU

Z innych zadań realizowanych w ramach Programu przez Uzdrowiskową Gminę Miejską Szczawno-Zdrój na uwagę zasługują przede wszystkim:
•	dożywianie dzieci z Miejskiej Szkoły Podstawowej i Publicznego Gimnazjum 
(w I półroczu 2013 r. korzystało 41 uczniów, a w II półroczu – 26 uczniów),
•	sfinansowanie zakupu nagród na konkursy podczas zabawy walentynkowej zorganizowanej przez Świetlicę Środowiskową dla uczniów Publicznego Gimnazjum,
•	pokrycie kosztów zorganizowania atrakcji podczas ferii zimowych dla około 20 dzieci ze Świetlicy Środowiskowej (wyjścia do Cinema City, Kinder Planet, na bal karnawałowy),
•	dofinansowanie zakupu przez Parafialny Zespół Caritas paczek świątecznych dla najuboższych osób ze Szczawna-Zdroju, 
•	sfinansowanie noclegów wraz z posiłkami dla 25 uczestników XV Trzeźwościowego Rajdu Dookoła Polski,
•	sfinansowanie spektakli profilaktyczno-edukacyjnych dla uczniów Miejskiej Szkoły Podstawowej i Publicznego Gimnazjum,
•	udzielenie wsparcia finansowego na zorganizowanie przez Stowarzyszenie Rodzin Katolickich „Świętego Mikołaja” dla dzieci oraz „Orszaku Trzech Króli” dla rodzin 
ze Szczawna-Zdroju.