SPRAWOZDANIE z realizacji PROGRAMU PROFILAKTYKI 
I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII  
w Szczawnie-Zdroju w 2012 roku

	Realizacja zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii następuje w oparciu o uchwalony przez Radę Miejską Program. Każdego roku przedkłada się Radzie Miejskiej sprawozdanie 
z realizacji Programu za dany rok.

I. DZIAŁALNOŚĆ MIEJSKIEJ KOMISJI ROZWIĄZYWANIA 
PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH 

Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Szczawnie-Zdroju działa w oparciu o przepisy art. 41 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity z 2007 r.: Dz. U. Nr 70, poz. 473 z późn. zm.). Komisja 
w obecnym składzie została powołana Zarządzeniem Burmistrza Szczawna-Zdroju 
Nr 50/2012 z dnia 31 sierpnia 2012 roku, a poprzedni skład Komisji regulowało Zarządzenie Nr 69/2010 z dnia 28 grudnia 2010 roku.
Komisja powołana jest do inicjowania działań profilaktycznych oraz interwencyjnych w zakresie problemów alkoholowych. Celem działań profilaktycznych Komisji jest zapobieganie powstawaniu nowych problemów alkoholowych oraz zwiększenie zdolności do radzenia sobie z istniejącymi problemami alkoholowymi. Komisja zajmuje się wspieraniem osób uzależnionych i ich rodzin, kształtowaniem zdrowego stylu życia oraz pomocą rodzinom w trudnych sytuacjach życiowych. Ponadto realizuje określone ustawowo zadania gminy 
w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.  	
Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w 2012 roku odbyła 
28 posiedzeń, z których sporządzano protokoły, w tym 9 posiedzeń na miejscu polegających na przeprowadzaniu rozmów z osobami nadużywającymi alkoholu, 14 spotkań w terenie polegających na przeprowadzaniu kontroli w punktach sprzedaży i podaży napojów alkoholowych, 2 spotkania celem zaopiniowania wniosków o wydanie zezwoleń 
na sprzedaż napojów alkoholowych, 1 spotkanie z pedagogami szkolnymi oraz 
z przedstawicielami placówek świadczących pomoc osobom z problemami życiowymi, 
1 spotkanie z przedsiębiorcami prowadzącymi punkty sprzedaży napojów alkoholowych na terenie Szczawna-Zdroju oraz 1 spotkanie z właścicielami restauracji, na której funkcjonowanie składane były skargi. Ponadto Komisja odbywała wizyty w Świetlicy Środowiskowej oraz Klubie Abstynenta „Nowe Życie”. Coroczne spotkania 
z przedstawicielami placówek oświatowych czy Klubu Abstynenta i Świetlicy Środowiskowej miały na celu pogłębienie współpracy w realizacji celów Programu Profilaktyki 
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Komisja wystosowała 106 pism w sprawie uczestnictwa w spotkaniach, w tym             58 wezwań do osób podejrzewanych o nadużywanie alkoholu, 6 zaproszeń do członków rodzin, w których istnieje problem alkoholowy, 7 zaproszeń do przedstawicieli placówek oświatowych oraz instytucji czy placówek wspierających ludzi w rozwiązywaniu problemów życiowych oraz 35 zaproszeń do przedsiębiorców prowadzących punkty sprzedaży napojów alkoholowych.
W celu udzielenia pomocy prawnej, społecznej i specjalistycznej Komisja przeprowadzała rozmowy z 25 osobami uzależnionymi bądź podejrzanymi o uzależnienie od alkoholu (w tym: 7 kobiet, 18 mężczyzn) oraz z 6 członkami rodzin osób uzależnionych, które często bezpośrednio do Komisji zwracały się o pomoc. Podczas rozmów niekiedy Komisja kontaktowała się z kuratorami sądowymi sprawujący nadzór kuratorski nad tymi osobami bądź całymi ich rodzinami. W rezultacie 8 osób skierowano do Klubu Abstynenta „Nowe Życie” w Szczawnie-Zdroju, 5 osób skierowano do Poradni Uzależnień w Wałbrzychu, 6 osób skierowano równocześnie na terapię prowadzoną przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, 4 osoby zobowiązano do poddania się leczeniu zamkniętemu w Zakładzie Lecznictwa Odwykowego dla Osób Uzależnionych od Alkoholu w Czarnym Borze, 1 osobę skierowano na badanie psychiatryczno-psychologiczne celem wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu. Natomiast w stosunku do 4 osób na podstawie zeznań świadków 
oraz informacji z Policji Komisja stwierdziła, że osoby te nie wymagają obecnie interwencji 
ze strony Komisji, a wydarzenia związane z nadużyciem alkoholu miały charakter incydentalny, zaś w stosunku do 3 osób ustalono, że osoby te już nie potrzebują wsparcia 
ze strony Komisji, bowiem ustały problemy związane z nadużywaniem alkoholu. Ponadto przeprowadzono równocześnie rozmowy ostrzegawcze z 6 osobami, w których pouczono 
o zakazie spożywania alkoholu w miejscach publicznych oraz zakłócania spokoju i porządku publicznego, a także o grożących za to sankcjach. Komisja prowadziła korespondencję 
z Prokuraturą Rejonową w Wałbrzychu, kuratorami sądowymi oraz V Komisariatem Policji 
w sprawie podejmowanych działań wobec 5 osób z problemem alkoholowym, a które dopuszczają się łamania prawa. Kilku osobom, którym udaje się walka z problemem alkoholowym, udzielono pomocy w podjęciu zatrudnienia, najczęściej jako opiekunów terenów zieleni oraz gospodarzy terenów komunalnych. Ponadto Przewodnicząca MKRPA uczestniczyła w niektórych postępowaniach prowadzonych przez Komisariat V Policji oraz 
IV Wydział Rodzinny i Nieletnich Sądu Rejonowego w Wałbrzychu.

Na terenie Szczawna-Zdroju funkcjonuje 47 punktów sprzedaży i podaży napojów alkoholowych, w tym 17 sklepów (łącznie z 1 stacją paliw) i 30 lokali gastronomicznych. Spośród placówek objętych limitem (B – powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu 
z wyjątkiem piwa oraz C – powyżej 18% zawartości alkoholu) funkcjonuje 15 sklepów i 21 lokali (stan na 31.12.2012 r.), natomiast obowiązujące limity to 18 punktów sprzedaży detalicznej i 37 punktów sprzedaży gastronomicznej.
MKRPA przeprowadziła łącznie 101 kontroli w placówkach sprzedaży i podaży alkoholu (w tym 50 kontroli w sklepach i 51 – w lokalach) w zakresie przestrzegania zapisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przede wszystkim 
w zakresie zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim i nietrzeźwym. Celem kontroli było również pouczanie personelu o konieczności przestrzegania w/w ustawy. Przeprowadzane kontrole miały również na celu sprawdzanie posiadania aktualnych zezwoleń i dowodów wpłaty za koncesje, a także utrzymania porządku i spokoju w lokalu oraz jego okolicy. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości Komisja wyznaczała termin ich usunięcia. 
MKRPA podczas spotkań w terenie szczególnie zwracała uwagę na miejsca, 
w których gromadzą się grupy pijących osób (m.in. w okolicach sklepów prowadzących sprzedaż alkoholu, na placach zabaw, na terenie parków i skwerów). 

Komisja zorganizowała spotkanie z przedsiębiorcami prowadzącymi sprzedaż napojów alkoholowych, na którym dyskutowano m.in. o zasadach funkcjonowania lokali gastronomicznych zwłaszcza w porze letniej, w tym ogródków letnich, o obowiązku przestrzegania ciszy nocnej. Spotkanie miało również na celu przypomnienie przepisów dotyczących sprzedaży i podaży napojów alkoholowych, wyeliminowanie skarg 
na funkcjonowanie lokali i sklepów oraz poprawienie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto MKRPA zorganizowała spotkanie dotyczące funkcjonowania lokalu „Pod Lwami” w związku ze skargami mieszkańców na działalność lokalu, a zwłaszcza 
na organizację tam dyskotek, jak również przeprowadzała liczne wizje w samym obiekcie. Ponadto w związku z corocznym ogłoszeniem sierpnia – miesiącem trzeźwości Komisja zwróciła się z prośbą do właścicieli sklepów o nie sprzedawanie w tym miesiącu zwłaszcza 
w godzinach porannych tanich napojów alkoholowych (win i nalewek), którzy jak co roku przychylili się do niniejszej prośby.  

W okresie sprawozdawczym MKRPA zaopiniowała pozytywnie łącznie 31 wniosków 
o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w tym 12 wniosków o przedłużenie koncesji, 3 wnioski na sprzedaż alkoholu w nowych punktach sprzedaży czy podaży, 
z których do końca roku 2 rozpoczęły działalność, 10 wniosków na sprzedaż w istniejących punktach, lecz po zmianie właściciela bądź po zmianie składu osobowego spółki oraz 
6 wniosków o wydanie jednorazowych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych podczas imprez. Spośród wydanych opinii 23 dotyczyło sprzedaży gastronomicznej napojów alkoholowych, a 8 – sprzedaży detalicznej. Ponadto przyjęto informację o wygaśnięciu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 3 podmiotom z powodu nie dokonania 
w wymaganym terminie opłat za korzystanie z zezwolenia.

W 2012 roku Komisja utrzymywała stałe kontakty z dyrektorami placówek oświatowych i pedagogami szkolnymi w celu podejmowania wspólnych działań informacyjno-edukacyjnych w zakresie profilaktyki uzależnień od alkoholu, narkotyków 
i nikotyny oraz podejmowania konkretnych działań w zakresie rozwiązywania problemów związanych z używaniem alkoholu przez osoby nieletnie,  a także ze zjawiskiem narkomanii 
i przemocy. MKRPA zorganizowała spotkanie z przedstawicielami szkół, przedszkola, 
Świetlicy Środowiskowej, Zespołu Interdyscyplinarnego, Punktu Konsultacyjno-Informacyjnego dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” oraz Asystentem Rodziny działającym na terenie Szczawna-Zdroju celem zainicjowania nowych działań organizowanych dla dzieci i młodzieży z rodzin dysfunkcyjnych. Poparła również inicjatywy organizowania spektakli i warsztatów profilaktycznych dla uczniów szczawieńskich szkół.
Komisja utrzymywała współpracę również z Konsultantem w Punkcie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” oraz z Przedstawicielem Klubu Abstynenta, która miała na celu wypracowanie wspólnych zasad realizacji Programu Profilaktyki 
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii. Odbywała wizyty w Świetlicy Środowiskowej oraz w Klubie Abstynenta „Nowe Życie”. 
	
II. DZIAŁALNOŚĆ KLUBU ABSTYNENTA „NOWE ŻYCIE”

Szczególną rolę w propagowaniu „trzeźwych obyczajów” i rozwiązywaniu problemów alkoholowych obok Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych pełni Klub Abstynenta „Nowe Życie" w Szczawnie-Zdroju, działający od 1997 roku. Klub jest czynny przez siedem dni w tygodniu. Służy mieszkańcom Szczawna-Zdroju, a także szeroko pojętej aglomeracji wałbrzyskiej. Działalność Klubu Abstynenta jest realizowana poprzez spotkania otwarte dla osób uzależnionych od alkoholu oraz ich rodzin, poprzez dodatkowe spotkania dla wszystkich chcących rozmawiać o problemie alkoholowym oraz warsztaty. Korzystają 
z nich również kuracjusze przebywający na leczeniu sanatoryjnym w Szczawnie-Zdroju. Działalność Klubu nakierowana jest na tworzenie grup wsparcia i środowisk alternatywnych dla osób zarówno w trakcie, jak i po leczeniu odwykowym. Praca programowa Klubu 
ma na celu doprowadzenie do integracji ze społeczeństwem osób uzależnionych, przekazania umiejętności pozostawania w pełnej abstynencji i trzeźwości z zachowaniem wewnętrznego komfortu psychicznego i społecznego oraz właściwego funkcjonowania człowieka w rodzinie. Podczas podejmowania statutowych działań równie ważna jest dbałość o zdrowie i kondycję fizyczną. W tym celu organizowane są wycieczki piesze, rowerowe i narciarskie, zajęcia 
na sali gimnastycznej i inne.

Przy Klubie Abstynenta działa PUNKT KONSULTACYJNY (czynny od poniedziałku 
do czwartku w godz. 9.00 – 13.00 oraz w czwartek i piątek w godz. 17.00 – 20.00) oraz udziela porad telefonicznych pod nr tel. 74 843 87 92. Obsługa Punktu Konsultacyjnego jest prowadzona przez odpowiednio przeszkoloną osobę z wieloletnim stażem abstynenckim oraz wolontariuszy. Udzielane w sposób fachowy i niekrępujący informacje i porady dają efekt wyrażający się ilością osób zgłaszających się do systematycznego leczenia. 
Na podkreślenie zasługuje fakt zgłaszania się do Punktu osób przebywających na leczeniu sanatoryjnym. Osoby zgłaszające się do Punktu w 2012 roku to osoby uzależnione (70 %), współuzależnione (25 %) i inne (5 %). Większość stanowili mężczyźni – 60 %. Punkt udziela porad nie tylko osobom zgłaszającym chęć podjęcia leczenia, lecz również często osobom 
z dużym stażem abstynenckim, zazwyczaj po przebytej pierwszej terapii, a aktualnie borykających się z problemem noszącym znamiona tzw. nawrotu choroby alkoholowej. Pracownicy Punktu organizują również spotkania poza siedzibą Klubu, m.in. wycieczki piesze, rowerowe, wyjazdy wędkarskie, spotkania przy ognisku. 
Działalność Punktu Konsultacyjnego w 2012 r. realizowana była głównie poprzez:
•	telefoniczne rozmowy informacyjne – 215,
•	jednorazowe rozmowy (porady informacyjne) – 163,
•	rozmowy indywidualne zaliczane do tzw. pierwszego kontaktu osoby uzależnionej 
z pracownikiem Punktu Konsultacyjnego – 190 osób,
•	rozmowy indywidualne mające charakter spotkań wielorazowych, cyklicznych, obejmujące od 2 do 4 spotkań, posiadające pełne elementy terapii indywidualnej, zmierzające przede wszystkim do poszukiwania motywacji do podjęcia leczenia – 93 spotkania.

W Klubie Abstynenta w minionym roku działały następujące GRUPY WSPARCIA społecznego dla osób uzależnionych i współuzależnionych:
•	GRUPA AA „TĘCZA” (dla anonimowych alkoholików) 
      - mityngi w środy o godz. 17.00,
•	GRUPA AA „WSPARCIE” (dla anonimowych alkoholików) 
      - mityngi w niedziele o godz. 17.00,
•	GRUPA AL.-ANON - „ŚWIATŁO" (dla krewnych i przyjaciół anonimowych alkoholików) 
      - mityngi w poniedziałki o godz.17.00,     
•	GRUPA AL.-ANON-„NADZIEJA" (dla krewnych i przyjaciół anonimowych alkoholików) 
      - mityngi w niedziele o godz. 17.00,    
•	GRUPA TURYSTYKI PIESZEJ,
•	GRUPA NARCIARSTWA BIEGOWEGO,
•	GRUPA NUMIZMATYCZNA
•	GRUPA MIŁOŚNIKÓW BILARDA.

W 2012 roku zorganizowano następujące imprezy: 
•	Zabawa karnawałowo-walentynkowa dla dzieci		- styczeń,
•	Zabawa karnawałowa dla dzieci i bal przebierańców		- styczeń
•	Zabawa karnawałowo-walentynkowa dla dorosłych		- luty,
•	Wyjazdy na lodowisko do Świdnicy			- styczeń - marzec,
•	Spotkanie Wielkanocne		 - kwiecień,
•	Turniej bilarda w Klubie Abstynenta 		 - maj, lipiec, wrzesień,
•	Ognisko wspólnoty klubowej			- maj,
•	XIII Rodzinny Weekend Trzeźwościowy Zakopane	  - maj,
•	Dzień Dziecka		  - czerwiec,
•	XXIII Ogólnopolskie Spotkania Trzeźwościowe
Częstochowa 		 - czerwiec,
•	XIII Pielgrzymka Trzeźwościowa Kowary – Krzeszów	 - czerwiec,
•	Spotkania Trzeźwościowe Licheń 		 - lipiec,
•	Ogólnopolski Rowerowy Rajd Trzeźwościowy 		 - sierpień,
•	Piknik Rodzinny – wędkarski 		 - sierpień,
•	X Spotkania Trzeźwościowe Krzeszów 		 - sierpień,
•	Warsztaty 		 - sierpień - grudzień,
•	XV Rocznica Klubu Abstynenta „Nowe Życie”	 	 - wrzesień,
•	Święto Pieczonego Ziemniaka		 - październik,
•	Zabawa Andrzejkowa		 - listopad,
•	Mikołaj dla dzieci		- grudzień,
•	Warsztaty nt. uzależnienia		- listopad - grudzień,
•	Spotkanie opłatkowe wspólnoty klubowe		- grudzień,	
•	Zabawa sylwestrowa		- grudzień.

	Ponadto w okresie sprawozdawczym Klub organizował w soboty wycieczki piesze 
i rowerowe na terenie Polski i Czech. Członkowie Klubu uczestniczyli w imprezach pod patronatem Burmistrza Szczawna-Zdroju, brali udział w warsztatach terapeutycznych dla osób uzależnionych i współuzależnionych w Czarnym Borze, w turnieju halowej piłki nożnej w Piechowicach i w Gromadce, w turnieju w bilarda, a w sierpniu wzięli udział 
w Ogólnopolskim Trzeźwościowym Rajdzie Rowerowym Dookoła Polski. 

		Przy Klubie Abstynenta „NOWE ŻYCIE” działa ŚWIETLICA ŚRODOWISKOWA, która wspiera rodzinę w procesie przygotowywania dzieci i młodzieży do samodzielnego życia oraz kształtowania właściwych postaw moralnych i społecznych poprzez objęcie ich w czasie wolnym od zajęć szkolnych opieką i różnego rodzaju zajęciami. Świetlica służy przede wszystkim dzieciom i młodzieży ze Szczawna-Zdroju. Zajęcia w świetlicy w 2012 roku odbywały się od poniedziałku do piątku w godz. 13.00 – 17.00, a w okresie wakacji, ferii zimowych i świątecznych w godz. 09.00 – 13.00. Podczas wyjazdów, spotkań okolicznościowych czy uroczystości świetlicowych zajęcia były przedłużane, a także realizowane w soboty. W minionym roku do świetlicy zapisanych zostało 42 podopiecznych w wieku od 4 do 15 lat (26 dziewczynek i 16 chłopców). Do świetlicy uczęszczało średnio 
w ciągu dnia od 12 do 15 dzieci.
Zakładanymi celami funkcjonowania Świetlicy Środowiskowej w 2012 roku były:
•	organizacja czasu wolnego,
•	udzielanie wszechstronnej pomocy wychowankom w realizacji obowiązku szkolnego (pomoc w nauce i odrabianiu lekcji),
•	rozwijanie zainteresowań i uzdolnień,
•	zapewnienie posiłku,
•	nauka komunikowania się, współpracy i współdziałania,
•	propagowanie zdrowego stylu życia,
•	nauka radzenia sobie w sytuacjach trudnych i problemowych,
•	dążenie do samorozwoju i odnoszenia sukcesów w szkole oraz w domu,
•	rozwijanie wrażliwości estetycznej,
•	rozwijanie kreatywnego i twórczego myślenia,
•	rozwijanie umiejętności wyrażania emocji i uczuć w różnej formie,
•	integrowanie społeczności świetlicowej,
•	uczenie tolerancji,
•	podtrzymywanie tradycji oraz celebrowanie dni świątecznych,
•	działania profilaktyczne w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom,
•	stała współpraca z rodziną dziecka oraz instytucjami je wspierającymi jak np. szkoła czy kuratorzy sądowi.

W realizacji założonych celów podjęte zostały następujące zadania:
•	organizacja czasu wolnego – prowadzenie zajęć tematycznych w placówce 
i poza nią w sposób umożliwiający opanowanie zdrowego trybu życia,
•	pomoc w nauce i w uzupełnianiu zaległości edukacyjnych,
•	działania przyczyniające się do rozwoju kultury osobistej,
•	działania zmierzające do poprawy sprawności fizycznej,
•	rozpoznanie sytuacji dziecka w kontekście jego sytuacji rodzinnej,
•	stała i systematyczna praca z rodziną – nawiązywanie kontaktów z rodzicami lub opiekunami dziecka,
•	organizacja uroczystości świetlicowych,
•	organizacja wycieczek pieszych i wyjazdowych,
•	prowadzenie dokumentacji pracy z dzieckiem i grupą.

Nadzór nad realizacją założonych celów i zadań Świetlicy Środowiskowej pełnił wychowawca organizując jej pracę zgodnie z ułożonym przez siebie planem. Do głównych działań wychowawcy w świetlicy należy:
•	planowanie, organizowanie i prowadzenie pracy opiekuńczo-wychowawczej,
•	poradnictwo,
•	udzielanie wsparcia wychowankom w sytuacjach trudnych i pomoc w ich rozwiązywaniu,
•	pomoc w tworzeniu warunków do rozwoju osobistego, społecznego i twórczości własnej,
•	współpraca z rodziną oraz opiekunami podopiecznych,
•	pomoc w nauce i odrabianiu lekcji.

Świetlica Środowiskowa w 2012 roku oferowała dzieciom następujące zajęcia:
•	plastyczno-manualne i plastyczno-techniczne – prowadzące do rozwoju uzdolnień 
i talentu, wpływające na rozwój manualny i przestrzenny (rysowanie ołówkiem, kredkami, malowanie farbami, wycinanki, wydzieranki, wyklejanki itp.),
•	sportowo-ruchowe – pozwalające na poprawę kondycji i zdrowia oraz na pozytywne zużycie nadmiaru energii (gry i zabawy ruchowe, terenowe, zręcznościowe),
•	muzyczne – prowadzące do rozwijania własnych pasji oraz polegających na ćwiczeniu słuchu muzycznego i rozwijaniu umiejętności tanecznych (słuchanie muzyki, śpiewanie piosenek, zabawy ze śpiewem, taniec itp.), 
•	artystyczne – inscenizacja wierszy, powieści, bajek, zagadek, recytacja wierszy, konkursy,
•	dydaktyczne – pomoc w odrabianiu lekcji, tłumaczenie niezrozumiałych zagadnień, głośne i ciche czytanie, gry i zabawy umysłowe i edukacyjne,
•	profilaktyczne – poruszające problematykę typu stres, agresja, przemoc, konflikty 
w grupie, alkohol, narkotyki, anoreksja, bulimia,
•	terapeutyczne – polegające na wspólnym poruszaniu różnych problemów oraz wypracowaniu metod radzenia sobie z nimi, w tym m.in. arteterapia, biblioterapia, socjoterapia, relaksacja, muzykoterapia,
•	wychowawcze – nauka zasad zachowania się przy stole, nauka higieny itp.,
•	rozrywkowe – quizy, zagadki, konkursy, krzyżówki, rebusy, projekcje filmów.

Dzieci i młodzież korzystały z zajęć w świetlicy dobrowolnie i nieodpłatnie, posiadając następujące prawa i obowiązki:
prawo do:
•	opieki wychowawczej oraz zapewnienia warunków bezpieczeństwa podczas zajęć organizowanych w świetlicy i poza jej terenem,
•	poszanowania godności osobistej, przekonań religijnych, ochrony przed przemocą, życzliwego traktowania,
•	udziału w zajęciach organizowanych przez świetlicę,
•	swobodnego wyrażania myśli i przekonań;
obowiązek: 
•	przestrzegania postanowień zawartych w regulaminie uczestnika zajęć w świetlicy,
•	współpracy w procesie opieki i wychowania,
•	przestrzegania zasad kultury i współżycia społecznego,
•	pomagania innym,
•	dbania o mienie placówki, uczestniczenia w pracach porządkowych,
•	ponoszenia odpowiedzialności za własne postępowanie.

Prowadzone były zajęcia terapeutyczne, w ramach których poruszane są problemy 
tj. agresja w szkole, przemoc, alkoholizm, narkomania, „zły dotyk”, choroby XXI wieku. Dzieciom mającym problemy w nauce udzielane były zajęcia kompensacyjne – pomoc wychowawcy w nauce i odrabianiu lekcji oraz zajęcia uczące różnych technik łatwiejszego 
i szybszego przyswajania wiedzy. 
Poza zajęciami odbywającymi się w świetlicy organizowane były częste wycieczki, podczas których dzieci zwiedzały okolice Szczawna-Zdroju i Wałbrzycha, wyjścia w plener, gdzie organizowane były ogniska, grille, zabawy na wesoło, konkursy, wyjścia na boiska 
i place zabaw celem rozwijania sprawności fizycznej oraz spacery do parków w ramach zajęć dydaktyczno-rekreacyjnych. Świetlica samodzielnie bądź przy wsparciu i pomocy Klubu Abstynenta „Nowe Życie”, Urzędu Miejskiego w Szczawnie-Zdroju oraz Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu,  organizowała liczne wycieczki, okolicznościowe spotkania 
i uroczystości. W 2012 roku odbyły się m.in.:
•	wyjścia na Słoneczną Polanę (zjazdy na nartach, sankach itp.),
•	wycieczka do Wodnego Centrum Rekreacji w Świebodzicach,
•	poczęstunek wielkanocny wraz z podtrzymywaniem tradycji związanych 
z obchodami Świąt Wielkanocnych,
•	wyjście do pizzerii „Da Grasso” w Wałbrzychu z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka,
•	wycieczka do Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu, udział w festynie sportowym zorganizowanym z okazji Dnia Dziecka,
•	wycieczka do Zamku Książ w Wałbrzychu, 
•	wycieczki w okresie wakacji na basen OSIR-u w Wałbrzychu,
•	wycieczka do Urzędu Miejskiego w Szczawnie-Zdroju i do Dworzyska,
•	wycieczka na tor saneczkowy do Jedliny-Zdrój,
•	pożegnanie wakacji – wycieczka do JuraParku w Krasiejowie koło Opola,
•	wycieczka do Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu, uczestnictwo 
w festynie sportowym z okazji zakończenia wakacji,
•	rozdanie najbardziej potrzebującym dzieciom wyprawek szkolnych z okazji rozpoczęcia nowego roku szkolnego,
•	wycieczka do Ośrodka Profilaktyki Środowiskowej w Wałbrzychu, udział w zabawie andrzejkowej,
•	Zabawa Mikołajkowa w Klubie Abstynenta „Nowe Życie” w Szczawnie-Zdroju,
•	udział dzieci w spotkaniu opłatkowym Klubu Abstynenta „Nowe Życie”, przedstawienie Bożonarodzeniowe w wykonaniu dzieci dla członków Klubu 
i zaproszonych gości,
•	Wigilia w Świetlicy Środowiskowej.

Ponadto w minionym roku:
•	raz w tygodniu świetlica otrzymywała świeże pieczywo z piekarni „Frąckowiak”,
•	dzięki organizacji balu charytatywnego przez Radę Miejską w Szczawnie-Zdroju i MKS „Szczawno-Zdrój” świetlica otrzymała 4 stoły, 16 krzeseł, półkę na buty, regał na książki, 2 telewizory oraz 2 konsole Playstation wraz z grami,
•	utrzymywano stałą współpracę z Ośrodkiem Profilaktyki Środowiskowej Fundacji „MERKURY” w Wałbrzychu, co pozwoliło na zdobycie nowych doświadczeń 
i umiejętności oraz nawiązanie interesujących kontaktów interpersonalnych,
•	prowadzono współpracę z Miejską Szkołą Podstawową w zakresie pomocy 
w wyrównywaniu braków dydaktycznych wybranych uczniów.

W Świetlicy Środowiskowej prowadzona była następująca dokumentacja:
•	roczny plan pracy,
•	karty zgłoszeń dzieci do świetlicy, 
•	rejestr uczestników,
•	dziennik zajęć wychowawczych,
•	teczka dokumentów świetlicy (konspekty zajęć, listy obecności, zwolnienia dzieci 
ze świetlicy, roczne sprawozdania).

		Działalność świetlicy prowadzona w 2012 roku skupiona była przede wszystkim 
na zapewnieniu dzieciom opieki w czasie wolnym, miłego spędzania czasu po zajęciach szkolnych, w bezpiecznym i przyjemnym otoczeniu oraz stworzeniu warunków do odrabiania zadań domowych, zjedzenia posiłku, wypoczynku i relaksu przy jednoczesnym respektowaniu ważnych norm społecznych. Istotna była również nauka współpracy 
i współdziałania w grupie rówieśniczej, rozwijanie umiejętności rozwiązywania konfliktów, słuchania i rozmawiania, wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa i poczucia własnej wartości, jak również przedstawianie wychowankom sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych 
i konfliktowych. W minionym roku rozwijała się również współpraca Świetlicy Środowiskowej z rodzicami podopiecznych. Częste kontakty z rodzicami, rozmowy bezpośrednie 
i telefoniczne oraz spotkania spowodowały zmniejszenie negatywnych zachowań wśród dzieci i młodzieży.  
				 
III. DZIAŁALNOŚĆ 
PUNKTU SPECJALISTYCZNEGO PORADNICTWA PSYCHOLOGICZNEGO DLA OSÓB Z PROBLEMAMI ŻYCIOWYMI 
ORAZ PUNKTU KONSULTACYJNEGO DLA OFIAR PRZEMOCY 
W RODZINIE „NIEBIESKA LINIA” 
	
Prowadzenie specjalistycznego poradnictwa dla osób i rodzin z terenu miasta Szczawna-Zdroju, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych odbywało się w siedzibie tut. Urzędu od stycznia do czerwca 2012 roku w poniedziałki w godz. 16.00 – 18.00, a od września zostało połączone z punktem konsultacyjnym dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia” i w takiej formule punkt funkcjonował w poniedziałki w godz. 16.00 – 19.00 oraz w środy w godz. 16.00 – 18.00.
W okresie od stycznia do czerwca 2012 roku w ramach specjalistycznego poradnictwa psychologicznego prowadzonego dla mieszkańców Gminy Szczawno-Zdrój odbyło się 
25 konsultacji z psychologiem. W niektórych przypadkach świadczona pomoc była prowadzona w sposób długofalowy. Wśród problemów zgłaszanych przez mieszkańców znalazły się przede wszystkim: 	
•	problemy rodzinne (w tym kryzysy małżeńskie i problemy wychowawcze dotyczące kłopotów w nauce, absencji szkolnej, problemów w relacjach z rówieśnikami, sytuacji konfliktowych w relacjach z członkami rodziny),
•	problemy z uzależnieniem oraz współuzależnieniem,
•	kryzysy życiowe,
•	problemy zdrowotne,
•	trudności finansowe.
Celem prowadzonego poradnictwa psychologicznego było:
•	udzielanie wsparcie,
•	pomoc w rozwiązywaniu problemów opiekuńczych i wychowawczych,
•	kierowanie do specjalistów świadczących pomoc specjalistyczną – prawną, terapeutyczną, lekarską,
•	udzielanie informacji na temat możliwości podjęcia leczenia odwykowego oraz terapii dla osób współuzależnionych,
•	motywowanie do działań w kierunku podejmowania konstruktywnych zmian.

Punkt Konsultacyjny dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” funkcjonuje 
w oparciu o przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.). 
Punkt Konsultacyjny działał w siedzibie tut. Urzędu do połowy sierpnia w poniedziałki i środy w godz. 18.00 – 20.00, a od września do grudnia został połączony z punktem specjalistycznego poradnictwa psychologicznego dla osób z problemami życiowymi 
i funkcjonował w poniedziałki w godz. 16.00 – 19.00 oraz środy w godz. 16.00 – 18.00. Punkt  udzielał w tych godzinach również porad telefonicznych pod nr tel. 74 840 05 92. Konsultacje udzielane były bezpłatnie. Pomoc w Punkcie Konsultacyjnym „Niebieska Linia” polegała głównie na wysłuchaniu ofiary przemocy, prowadzeniu rozmów wspierających, udzielaniu porad psychologicznych czy pomocy w formułowaniu pism procesowych (np. pozwów do sądu o rozwód, o alimenty, doniesień do prokuratury o popełnieniu przestępstwa). Podczas spotkań i rozmów telefonicznych udzielane było poradnictwo z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie zwłaszcza dotyczące możliwości wsparcia instytucjonalnego dla osób doświadczających przemocy od strony psychologicznej i prawnej. Ponadto osoby będące ofiarami przemocy domowej informowane były o przysługujących im prawach (w tym wynikających z uregulowań Ustawy z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy 
o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych) oraz o możliwości skorzystania z oferty Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie. 

W okresie od września do grudnia 2012 roku w ramach połączonego poradnictwa przeprowadzono 20 konsultacji. Pomoc dotyczyła głównie:
•	problemów rodzinnych,
•	problemów uzależnień i współuzależnień,
•	niezaradności życiowej,
•	sytuacji konfliktowych,
•	problemów zdrowotnych.

Spośród zgłaszających się osób dwie z nich zasygnalizowały sytuację zagrożenia przemocą. Wymienione osoby poinformowano o możliwościach uzyskania pomocy prawnej, socjalnej i psychologicznej oraz udzielono informacji o możliwości uzyskania schronienia 
w Specjalistycznym Ośrodku Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie przy ul. Ogrodowej 2a w Wałbrzychu.

Wśród osób zgłaszających się po pomoc nie znalazły się osoby, wobec których została wszczęta procedura „Niebieska Karta”. W związku z powyższym nawiązano współpracę 
z Zespołem Interdyscyplinarnym polegającą na każdorazowym kierowaniu do punktu osób dotkniętych przemocą, choćby na jednorazową konsultację. Powstał zamysł utworzenia 
w punkcie grupy samopomocowej dla osób doświadczających przemocy w rodzinie. Prowadzenie grupy jest jednak uzależnione od gotowości osób do uczestnictwa 
w proponowanej terapii.  

IV. DZIAŁALNOŚĆ 
ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO ds. PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY w RODZINIE
	
Zespół Interdyscyplinarny do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie funkcjonuje w gminie od 2011 roku zgodnie z nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele:
•	Miejskiej Komisji  Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Szczawnie-Zdroju,
•	Ośrodka Pomocy Społecznej w Szczawnie-Zdroju, 
•	V Komisariatu Policji w Wałbrzychu,
•	Straży Miejskiej w Szczawnie-Zdroju,
•	Miejskiej Szkoły Podstawowej w Szczawnie-Zdroju (pedagog),
•	Publicznego Gimnazjum  w Szczawnie-Zdroju (pedagog),
•	Przedszkola Miejskiego w Szczawnie-Zdroju,
•	Sądu Rejonowego w Wałbrzychu (kurator). 

Posiedzenia Zespołu Interdyscyplinarnego zwoływane były na podstawie „Niebieskich Kart”, które wpłynęły do Zespołu. W pierwszej kolejności rozmawiano z ofiarami przemocy 
w rodzinie, a w drugiej kolejności wzywani byli sprawcy. W zależności od sytuacji sprawy rozpatrywano w dwóch grupach roboczych – w jednej dotyczące wyłącznie dorosłych, 
a w drugiej, gdzie występowały sprawy rodzin z dziećmi poniżej 18-ego roku życia.  

Osoby dotknięte przemocą w rodzinie informowano o możliwości bezpiecznego schronienia w Ośrodku Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie przy ul. Ogrodowej 2a 
w Wałbrzychu. Sprawcom przemocy udzielano informacji o miejscach, w których można uzyskać pomoc terapeutyczną: psycholog w Urzędzie Miejskim w Szczawnie-Zdroju oraz Ośrodek Wsparcia i Interwencji Kryzysowej w Wałbrzychu. Osoby stosujące przemoc 
i nadużywające alkoholu kierowano jednocześnie do Klubu Abstynenta „Nowe Życie” 
w Szczawnie-Zdroju oraz do Punktu Konsultacyjnego „Niebieska Linia”. W wyniku rozmów ostrzegawczych przeprowadzanych przez Zespół ze sprawcami przemocy część z tych osób stosowała się do wskazań Zespołu  i podjęła uczestnictwo w terapiach mających na celu przywrócenie prawidłowego funkcjonowania w środowisku. Spośród sprawców przemocy niektórzy zostali ukarani przez Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem sądowym. 

W 2012 roku do Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy 
w Rodzinie wpłynęło 10 „Niebieskich Kart” sporządzonych przez V Komisariat Policji 
w Wałbrzychu. Odbyło się łącznie 7 posiedzeń grup roboczych Zespołu Interdyscyplinarnego w składach dostosowanych do potrzeb. W ciągu roku zamknięto 8 spraw, w tym 2 osoby przebywają w zakładzie karnym z tytułu wyroku sądu, 1 osoba wniosła sprawę o przyznanie alimentów, a sprawca przemocy wyprowadził się. Pozostałe sprawy według kuratorów sądowych, dzielnicowego, pedagogów szkolnych oraz w wyniku rozmów na posiedzeniach Zespołu Interdyscyplinarnego zostały zamknięte, ponieważ problem przemocy przestał się pojawiać bądź miał charakter incydentalny. 

V. DZIAŁALNOŚĆ PLACÓWEK OŚWIATOWYCH

	Wzorem ubiegłych lat, placówki oświatowe uczestniczyły w realizacji Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii poprzez organizowanie pogadanek, prelekcji, spektakli profilaktycznych oraz warsztatów dla dzieci i młodzieży. Projekcje filmów, przedstawienia i warsztaty podejmujące tematykę szkodliwości środków uzależniających są stałym elementem programu profilaktyki.  W 2012 roku zorganizowano spektakl profilaktyczny „Kolczasta przyjaźń” dla uczniów klas I-III oraz spektakl „Dylemat” dla uczniów klas IV-VI Miejskiej Szkoły Podstawowej zrealizowane przez Impresariat Artystyczny „INSPIRACJA” z Krakowa.
Szkoły propagują literaturę oraz różnego rodzaju publikacje o tematyce uzależnień. Ponadto organizują spotkania z funkcjonariuszami Policji - Sekcji ds. Nieletnich. Miejska Szkoła Podstawowa realizuje ogólnopolski program „Szkoła bez przemocy”. Placówki oświatowe organizują również zajęcia pozalekcyjne i pozaszkolne np. wycieczki, wyjazdy 
na „zieloną szkołę”. Miejska Szkoła Podstawowa zorganizowała w 2012 r. ferie zimowe oraz półkolonię letnią. Również Publiczne Gimnazjum zorganizowało zajęcia dla uczniów podczas ferii zimowych.
	W Miejskiej Szkole Podstawowej i w Publicznym Gimnazjum dzieci z rodzin dysfunkcyjnych otrzymują śniadania finansowane z budżetu gminy w ramach realizacji Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii (łącznie ok. 36 uczniów).
	
VI. DZIAŁALNOŚĆ OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

	Ośrodek Pomocy Społecznej na bieżąco uczestniczy w działaniach profilaktycznych 
i realizuje zadania w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. OPS udziela przede wszystkim wsparcia finansowego czy materialnego rodzinom dysfunkcyjnym oraz znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej czy społecznej. Organizuje również pomoc specjalistyczną.  Udziela wsparcia finansowego rodzinom osób uzależnionych poprzez finansowanie obiadów dla dzieci w szkołach, a także wypoczynku letniego. OPS przeprowadza wywiady rodzinne i środowiskowe, kieruje wnioski do Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz ściśle współpracuje z pedagogami szkolnymi i kuratorami sądowymi. Ponadto od 2011 roku funkcjonuje w gminie Zespół Interdyscyplinarny do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, którego obsługę techniczną zapewnia Ośrodek Pomocy Społecznej, a w skład którego wchodzą przedstawiciele:
•	Miejskiej Komisji  Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Szczawnie-Zdroju,
•	Ośrodka Pomocy Społecznej w Szczawnie-Zdroju, 
•	V Komisariatu Policji w Wałbrzychu,
•	Straży Miejskiej w Szczawnie-Zdroju,
•	Miejskiej Szkoły Podstawowej w Szczawnie-Zdroju (pedagog),
•	Publicznego Gimnazjum  w Szczawnie-Zdroju (pedagog),
•	Przedszkola Miejskiego w Szczawnie-Zdroju,
•	Sądu Rejonowego w Wałbrzychu (kurator). 

VII. DZIAŁALNOŚĆ STRAŻY MIEJSKIEJ

	Podobnie jak Ośrodek Pomocy Społecznej, tak i Straż Miejska realizuje 
na bieżąco swoje zadania w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych. Przede wszystkim prowadzi nadzór nad przestrzeganiem zapisów ustawy o wychowaniu 
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Kontroluje również punkty sprzedaży 
i podaży alkoholu. W ubiegłym roku nasilono działania prewencyjne i kontrolne Straży Miejskiej i Policji w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa publicznego podczas transmisji 
w lokalach meczy mistrzostw EURO 2012 oraz zakazu sprzedaży podrobionych wyrobów alkoholowych pochodzenia czeskiego zawierających metanol.
Straż Miejska współpracuje z Ośrodkiem Pomocy Społecznej w zakresie badania środowisk patologicznych, V Komisariatem Policji - Rewirem Dzielnicowych w Szczawnie-Zdroju w zakresie przestrzegania spokoju i porządku publicznego, Punktem Konsultacyjnym „Niebieska Linia” w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

VIII. WSPÓŁPRACA Z INNYMI JEDNOSTKAMI

Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wraz z Pełnomocnikiem ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Klub Abstynenta „Nowe Życie” 
(w tym również Punkt Konsultacyjny i Świetlica Środowiskowa), Punkt Konsultacyjny 
dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”, Miejska Szkoła Podstawowa, Publiczne Gimnazjum, Ośrodek Pomocy Społecznej oraz Straż Miejska współpracują ze sobą wzajemnie i wspierają się w działaniach, w zależności od kompetencji. Aktywnie współpracują również z:
•	Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Wałbrzychu,
•	Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Wałbrzychu,
•	Przychodnią Terapii Uzależnień od Alkoholu i Współuzależnień w Wałbrzychu,
•	Zakładem Lecznictwa Odwykowego dla Osób Uzależnionych od Alkoholu w Czarnym Borze,
•	Intergrupą AA w Wałbrzychu,
•	Regionem Dolnośląskim AA,
•	Stowarzyszeniem Krzewienia Trzeźwości w Rodzinie Klub Abstynenta „ODNOWA”
w Wałbrzychu,
•	Stowarzyszeniem „MKS Szczawno-Zdrój”,
•	Stowarzyszeniem Rodzin Katolickich,
•	Polskim Komitetem Pomocy Społecznej,
•	Stowarzyszeniem Na Rzecz Osób Pokrzywdzonych „PRZYSTAŃ”,
•	Koalicją Wałbrzyskich Organizacji Pozarządowych,
•	MARKOT w Wałbrzychu,
•	Wałbrzyskim Bankiem Żywności,
•	Wydziałem Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego,
•	Działem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Uzależnień w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego,
•	Wydziałem Polityki Społecznej Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego,
•	Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 
•	Krajowym Biurem ds. Przeciwdziałania Narkomanii.

IX. INNE DZIAŁANIA ZREALIZOWANE W RAMACH PROGRAMU

Z innych zadań realizowanych w ramach Programu przez Uzdrowiskową Gminę Miejską Szczawno-Zdrój na uwagę zasługują przede wszystkim:
•	dożywianie dzieci z Miejskiej Szkoły Podstawowej i Publicznego Gimnazjum (około 36 uczniów, w tym 27 – z MSP i 9 – z PG), 
•	zakupienie z okazji Świąt Wielkanocnych artykuły żywnościowe dla osób bezdomnych, 
•	sfinansowanie zajęć sportowo-rekreacyjnych dla dzieci zorganizowanych przez Miejską Szkołę Podstawową podczas ferii zimowych,
•	sfinansowanie noclegów wraz z posiłkami dla 25 uczestników XIV Trzeźwościowego Rajdu Dookoła Polski,
•	sfinansowanie półkolonii letniej dla uczniów Miejskiej Szkoły Podstawowej,  
•	udzielenie wsparcia finansowego na zakup opału dla Zakładu Lecznictwa Odwykowego w Czarnym Borze, 
•	sfinansowanie spektakli profilaktyczno-edukacyjnych dla uczniów Miejskiej Szkoły Podstawowej.